Inhoudsopgave
Bronnen, onder andere MC voor dieren
Gezondheidsverklaring
De honden die via onze stichting uit Griekenland naar Nederland komen, zijn ter plaatse gezond verklaard door een dierenarts. Indien van toepassing zijn er bloedtesten uitgevoerd. Helaas zijn deze testen regelmatig vals negatief. Niet alle ziektes zijn direct met zekerheid aan te tonen en sommige parasieten kunnen slapend aanwezig zijn.
Vals negatieve bloedtest
Ook wanneer een hond negatief getest is, sluit dat een latere uitbraak niet uit. Sommige mediterrane ziekten kunnen maanden of zelfs jaren sluimerend aanwezig blijven voordat klachten ontstaan.
Gebruik onze kennis en ervaring
Wij zullen hierover met u spreken tijdens het (virtuele) huisbezoek. Wij staan altijd met advies voor u klaar als uw hond ziek is. Onze dierenartsen in Griekenland zijn goed bereikbaar en hebben veel ervaring met mediterrane ziekten. Zij kunnen vaak snel helpen bij het stellen van een diagnose, waar uw eigen dierenarts mee verder kan.
Schroom niet contact met ons op te nemen. In geval van een levensbedreigende situatie kunt u telefonisch contact met ons opnemen. In geval van minder spoedeisende zaken, vragen wij u contact op te nemen via de chat ‘(virtuele-) huisbezoek naam hond’.
Uw gezond verklaarde adoptiehond kan dus alsnog ziek worden in Nederland door een van de hieronder beschreven aandoeningen.
Leishmaniose
Leishmania bij de hond is een ernstige parasitaire infectie, veroorzaakt door de eencellige parasiet Leishmania infantum. De ziekte leidt tot leishmaniasis en wordt meestal overgebracht via zandvliegjes in Zuid-Europa. De aandoening kan vage symptomen geven, zoals gewichtsverlies, een doffe vacht, schilfers en vergrote klieren. Het kan lang duren voordat de ziekte zich openbaart. De infectie is meestal niet te genezen, maar vaak wel goed te behandelen. Preventie is daarom cruciaal, vooral voor honden die uit mediterrane gebieden komen of daar verblijven.
De parasiet
De parasiet wordt overgebracht door de zandvlieg, die voorkomt in landen rond de Middellandse Zee. De parasiet nestelt zich in de rode bloedcellen van de hond en richt daar schade aan. De zandvlieg houdt zich overdag schuil, maar is vooral actief rond zonsondergang en zonsopgang. De hond wordt gestoken en de parasiet komt zo in het lichaam terecht.
De zandvlieg komt op dit moment nog niet structureel in Nederland voor. Door klimaatverandering en de toename van andere vectorgebonden aandoeningen is het wel aannemelijk dat dit in de toekomst verandert.
Het ziekteverloop verschilt sterk per hond. Sommige honden worden kort na infectie ziek, andere dragen de parasiet jarenlang zonder klachten. De parasiet kan zich inkapselen in milt, lever, beenmerg en lymfeklieren. Daardoor is de ziekte soms niet aantoonbaar met een test. Een negatieve test sluit dus niet uit dat een hond later alsnog ziek wordt.
Oorzaak
- Parasiet, eencellige parasiet Leishmania infantum
- Overdracht via de steek van een besmette zandvlieg
- Vooral actief tijdens zonsopgang en zonsondergang in warme, vochtige en windstille gebieden
Symptomen
Bij leishmaniose worden grofweg twee klinische vormen beschreven, een viscerale vorm waarbij organen worden aangetast, en een cutane vorm waarbij de huid meer op de voorgrond staat.
Vroege symptomen
- Rode bultjes of zweertjes op de plek van de beet, vaak op oorschelp, neus of buikwand
- Slechte of afwezige eetlust
- Lusteloosheid
- Stijfheid
- Gewichtsverlies
- Spierafbraak
- Doffe vacht
- Schilfering
- Vergrote lymfeklieren
Latere symptomen
- Korstjes rond ogen, oren en neus
- Kaalheid
- Bloedneuzen
- Pootproblemen, zoals abnormale nagelgroei
- Vergrote milt
- Nierproblemen
- Leverproblemen
Voor meer symptomen, ga naar MC voor dieren
Diagnose
- Bloedonderzoek, antilichamen en bloedbeeld
- Urineonderzoek
- Laboratoriumonderzoek, PCR test, betrouwbaarder
- Parasiet soms onder de microscoop zichtbaar, maar dit is niet eenvoudig
Behandeling
Niet iedere hond met antilichamen of een positieve test wordt klinisch ziek. Alleen een positieve test is daarom geen reden om direct te behandelen. Wanneer een hond wel klachten heeft, is vaak langdurige behandeling nodig, soms levenslang.
Medicatie
In overleg met uw dierenarts:
- Allopurinol®, pillen onderhoudsdosis
- Milteforan®, vloeistof bij een acute aanval
- Glucantime®, onderhuidse injecties bij een acute aanval
Daarnaast is het verstandig om het bloed iedere 3 tot 6 maanden te laten controleren.
Indien onbehandeld
- Huidproblemen
- Ontstekingen
- Bloedneuzen
- Bloederige urine
Preventie
- Houd de hond binnen tijdens zonsondergang en zonsopgang
- Gebruik middelen tegen zandvliegen, zoals speciale halsbanden, pipetten of sprays
- Scalibor Protectorband®, bij voorkeur 1 tot 2 weken voor vertrek omdoen
- Advantix, bij voorkeur 2 dagen voor vertrek toedienen
- Vectra 3D pipetten, bij voorkeur 2 dagen voor vertrek toedienen
Vaccinatie
Er zijn vaccins tegen leishmaniose ontwikkeld, maar de beschikbaarheid en effectiviteit zijn veranderd. Meerdere vaccins zijn in de afgelopen jaren gestopt. Dit onderwerp is in beweging. Bespreek daarom altijd met uw dierenarts wat op dat moment in Nederland nog beschikbaar en zinvol is.
Ehrlichiose
Ehrlichiose canis is een ernstige, door de bruine hondenteek overgedragen bacterie-achtige infectie die de witte bloedcellen aantast. Honden met ehrlichiose worden vaak acuut ziek en krijgen hoge koorts. Met een goede behandeling kunnen zij herstellen. Toch kunnen sommige dieren jaren later opnieuw klachten ontwikkelen. Dat wordt chronische ehrlichiose genoemd.
Het organisme
Dit organisme wordt door teken verspreid, die voorkomen in landen rond de Middellandse Zee. Het nestelt zich in de witte bloedcellen. Net als bij andere tekenziekten zijn er ook meldingen van besmette honden die nooit in het buitenland zijn geweest.
De meest duidelijke ehrlichiose symptomen
Acute fase
- Hoge koorts
- Sloomheid
- Slechte, verminderde of afwezige eetlust
- Gezwollen lymfeklieren
- Benauwdheid
- Bloedneuzen
- Braken
Chronische fase
- Gewichtsverlies
- Bloedarmoede
- Ontstekingen
- Kreupelheid
- Zenuwverschijnselen
Indien onbehandeld
- De hond lijkt soms klinisch gezond
- Alle bovenstaande symptomen kunnen terugkomen of verergeren
- Bleke slijmvliezen
- Bloed in de urine
- Verdikkingen en kreupelheid
Voor meer symptomen, ga naar MC voor dieren
Diagnose
- Bloedonderzoek toont aan dat de hond het ooit gehad heeft
- De hond blijft vaak seropositief, dus er blijven antistoffen aantoonbaar
- Laboratoriumonderzoek, PCR test, is betrouwbaarder, maar een negatieve uitslag sluit de ziekte niet volledig uit
Behandeling
Antibiotica, in overleg met de dierenarts. Doxycycline is meestal de voorkeursbehandeling en wordt vaak ongeveer vier weken gegeven. Hoe langer de hond al ziek is, hoe langer behandeling nodig kan zijn.
Preventie
Voorkom tekenbeten met effectieve anti-parasitaire middelen, zoals tekenbanden, tabletten of spot-on producten.
- Scalibor Protectorband®
- Advantix
- Vectra 3D
Babesiose
Babesiose, ook wel honds-tekenkoorts genoemd, is een ernstige parasitaire ziekte die rode bloedcellen vernietigt. Symptomen verschijnen vaak binnen 1 tot 3 weken na besmetting en verlopen doorgaans acuut. Sommige honden worden pas na maanden ziek. Babesiose is meestal goed te behandelen, maar vroege herkenning is belangrijk.
Het organisme
Babesia wordt meestal overgebracht door teken, maar overdracht kan ook plaatsvinden van teef op pup, via bloedtransfusie of door bijtwonden. De parasiet nestelt zich in de rode bloedcellen en vermenigvuldigt zich daar.
De meest duidelijke babesiose symptomen
Acute fase
- Koorts
- Bloedarmoede
- Geelzucht
- Lusteloosheid
- Slechte of afwezige eetlust
- Braken
- Roodgekleurde of donkere urine
Indien onbehandeld
- Matige sloomheid en algemene zwakte
- Terugkomende koorts
- Ontstekingen
Voor meer symptomen, ga naar MC voor dieren
Diagnose
- Aangetoond met bloedonderzoek
- De hond blijft seropositief, dus antistoffen blijven aantoonbaar
- Onder de microscoop zichtbaar in rode bloedcellen
- Laboratoriumonderzoek, PCR test, is betrouwbaarder, maar een negatieve uitslag sluit de ziekte niet volledig uit
- Vroege diagnose is cruciaal voor de overlevingskans
Behandeling
In overleg met de dierenarts, medicatie tegen de parasiet of ondersteuning met infuus en soms bloedtransfusie.
Medicatie
- Imidocarb, onderhuidse injectie
- Doxycycline, soms aanvullend
Preventie
Anti-parasitaire middelen tegen teken, zoals:
- Scalibor Protectorband®
- Advantix
- Vectra 3D
Risico
- De ziekte komt steeds vaker voor in Nederland, niet alleen in Zuid-Europa
- Besmette honden kunnen drager blijven, waardoor de ziekte later opnieuw actief kan worden
Giardia
Giardia is een veelvoorkomende, besmettelijke eencellige darmparasiet bij honden. Besmetting verloopt via ontlasting en cysten in de omgeving. Veel dieren hebben nauwelijks klachten, maar bij sommige honden is de infectie hardnekkig. Omdat de parasiet langdurig in de omgeving kan overleven, kan een hond zich opnieuw besmetten.
Giardia kan in sommige gevallen overdraagbaar zijn van dier op mens, al zijn de stammen vaak verschillend.
De parasiet
De hond raakt besmet door de parasiet via de mond op te nemen, bijvoorbeeld door te drinken uit plassen, het eten van besmette grond of door likken aan de vacht. Daarna vermenigvuldigt de parasiet zich in de darmen. Dit kan problemen geven, maar dat hoeft niet.
De meest duidelijke giardia symptomen
Acute fase
- Wisselende, slijmerige en vettige diarree, intermitterend of chronisch
- Afvallen
Indien onbehandeld
- Diarree met slijm of bloed
- Uitdroging
- Slechte of afwezige eetlust
Voor meer symptomen, ga naar MC voor dieren
Diagnose
- Ontlastingsonderzoek via sneltest of microscopie
- Fecesonderzoek, SNAP test, niet volledig nauwkeurig
- Bij langdurige besmetting soms zichtbaar onder de microscoop
Behandeling
Behandeling met medicatie is meestal nodig, gecombineerd met strikte hygiënemaatregelen om herbesmetting te voorkomen. Het is verstandig alle plekken waar de hond komt, en ook de hond zelf, goed hygiënisch te reinigen.
Medicatie
- Panacur
- Metronidazol of Fenbendazol
Preventie
- Houd de weerstand van de hond zo goed mogelijk op peil
- Werk hygiënisch met de hond en de omgeving van de hond, zoals manden en vloeren
Hartworm
Hartworm, veroorzaakt door Dirofilaria immitis en Dirofilaria repens, is een ernstige en potentieel dodelijke parasitaire aandoening die vooral honden, maar soms ook katten treft. De wormen leven in de longslagaders en het hart en kunnen zeer groot worden. De ziekte wordt overgebracht door besmette muggen en komt veel voor in warme delen van Europa. In Nederland wordt het nog relatief weinig gezien, maar het risico neemt toe.
De larven worden door muggen overgebracht. In de hond groeien de wormen in 4 tot 6 maanden uit tot volwassen wormen. De hond kan jarenlang zonder klachten rondlopen. Een bloedtest wordt vaak pas 6 tot 8 maanden na besmetting positief.
De meest duidelijke hartworm symptomen
Symptomen bij honden
De eerste klachten ontstaan vaak pas 5 tot 7 maanden na besmetting, wanneer de wormen volwassen zijn geworden.
- Chronisch hoesten
- Slechte of afwezige eetlust
- Zwakheid, lusteloosheid en verminderd uithoudingsvermogen
- Gewichtsverlies
- Milde tot ernstige benauwdheid
- Vochtophoping in de buik of oedeem in de poten
- Flauwvallen na inspanning
- Plotselinge sterfte
Symptomen bij katten
- Hoesten en astma-achtige aanvallen
- Braken
- Gewichtsverlies
- Plotseling instorten of acute dood
Indien onbehandeld
- Toename van klachten
Indien te snel behandeld
- Wanneer veel wormen tegelijk afsterven, kunnen bloedvaten in de longen afgesloten raken
- Honden kunnen dan plotseling ernstig benauwd worden en bloed ophoesten
Voor meer symptomen, ga naar MC voor dieren
Diagnose
- Bloedonderzoek, antigeen of antilichaamtest, niet altijd betrouwbaar
- Antigenen van volwassen vrouwelijke wormen zijn betrouwbaarder, maar soms nog vals negatief in een vroeg stadium
- Antilichaamonderzoek is minder betrouwbaar
- Echo van het hart of röntgenfoto’s kunnen aanvullende aanwijzingen geven
- Op echo zijn wormen soms zichtbaar en kan een vergroot rechterhart opvallen
- Op röntgenfoto’s kunnen afwijkende longvaten en aanwijzingen voor rechter hartfalen zichtbaar zijn
Behandeling
Hartworm moet altijd in zeer nauw overleg met de dierenarts behandeld worden. Niet alleen de medicatie, maar ook de algehele begeleiding van de hond is belangrijk, zoals langdurige rust. Omdat dode wormen bloedvaten kunnen verstoppen, moet de hond tijdens de behandeling vaak 30 tot 40 dagen zeer rustig gehouden worden.
Bij katten is er geen goedgekeurde medicatie om volwassen wormen te doden. Katten worden daarom meestal ondersteunend behandeld.
Medicatie
In overleg met de dierenarts:
- Een combinatie van Melarsomine, Heparine, Prednison en Doxycycline
Preventie
Voorkomen is beter dan genezen, zeker omdat de behandeling risicovol is. Bij reizen naar risicogebieden is preventie heel belangrijk.
- Behandel binnen 30 dagen tegen jonge stadia van de worm
- Zet profylactische behandeling voort tot 30 dagen na verlaten van het gebied
- Muggenbestrijding met bijvoorbeeld Advantix of Vectra 3D, let op, niet volledig dekkend
- Profylactische behandeling met bijvoorbeeld Ivermectine, Milbemycine oxime, Moxidectine of Selamectine
- Bij reizen naar risicogebieden in Zuid- en Oost-Europa, vaak van april tot en met november, worden ook middelen zoals Milbemax, Milprazon of Advocate gebruikt
- Houd de hond binnen rond zonsondergang en zonsopgang
Nawoord
Met name de reisziekten Leishmania, Ehrlichia en Babesia lijken voor vakantiegangers met huisdieren belangrijke aandachtspunten. Ook Giardia en Hartworm mogen niet onderschat worden. Het is raadzaam om bij symptomen na verblijf in het buitenland direct een dierenarts te raadplegen, omdat vroege diagnose de kans op goed herstel vergroot.
- Houd de hond binnen tijdens zonsondergang en zonsopgang
- Controleer honden dagelijks op teken
- Gebruik het hele jaar door effectieve middelen tegen teken en insecten waar nodig
- Verwijder teken direct wanneer u ze ontdekt
- Start bij verblijf in een risicogebied tijdig met preventieve behandeling en herhaal deze volgens advies van uw dierenarts