Lijst van Mediterrane ziekten

Bron: o.a. medisch centrum voor dieren

LEISHMANIA
Parasiet
Leishmania bij de hond wordt veroorzaakt door de eencellig parasiet (protozo) Leishmania Donovani.
Wat doet de parasiet?
Deze parasiet wordt overgebracht door de zandvlieg, die voorkomt in landen rond de Middellandse Zee. De parasiet nestelt zich in de rode bloedcellen van de hond en richt deze te gronde. De zandvlieg die de Leishmania protozo bevat, houdt zich overdag verscholen, maar rond zonsondergang komen zij te voorschijn. De hond wordt gebeten en de Leishmania komt in het bloed van de hond terecht.
De zandvlieg komt nog niet in Nederland voor. Echter, gezien de toename van vroeger (sub)tropische aandoeningen zoals hartworm en Babesiose, is het zeer waarschijnlijk dat dat niet al te lang op zich zal laten wachten.
Het probleem van de aandoening is dat het ziektebeeld en het verloop van hond tot hond zeer kan verschillen.
Zichtbaarheid
Sommige honden krijgen de ziekte heel kort na de infectie, bij anderen is het hun hele leven aanwezig, zonder ooit klachten te hebben.
De parasiet kan zich inkapselen in milt, lever, maar ook in beenmerg en/of lymfeklieren. Op zo’n moment is de ziekte dan ook niet aan te tonen door een test. Ook al is de hond getest en negatief bevonden, wil dat niet zeggen dat de hond niet jaren later (zelfs 7 jaar later) alsnog de ziekte kan ontwikkelen.
Maanden tot jaren later kan de ziekte “wakker” worden en gaat de hond symptomen vertonen.
Of en wanneer de ziekte actief wordt hangt af van de individuele afweer van de hond. Het treft vooral honden met een zeer laag immuunsysteem, bijvoorbeeld wanneer zij veel stress ervaren.
Symptomen
Wat zijn de symptomen van Leishmania?
Algehele toestand van de hond:
Geleidelijke toenemende lusteloosheid
Gewichtsverlies ondanks dat hij goed eet of zelfs veel meer eten krijgt
Bewegingsproblemen, gewrichtsklachten
Koorts
Slaapzucht
Bloedarmoede (bleke slijmvliezen)
Lymfeklieren vergroot, vooral in hals- en knieholte
Droge neus, neusbloedingen
Chronische oogontstekingen
Diarree, soms constant en soms wisselend
Afwijkingen aan de nagels, snelgroeiend of erg dik en hard
Huidklachten:
Droge schilferige huid en wondjes die slecht of niet genezen
Kale plekken bij de oren, de neus of rond de ogen
Symmetrische kaalheid op het lichaam en/of het hoofd
Roze ooglid randen en/of roze randen rond de neus
Kale plekjes achterop de oren
Korsten en kloven aan neusspiegel en voetzooltjes
Zweren op de huid en in de slijmvliezen
Rode geïrriteerde huid
Blauwe plekken
Overig
Nierinsufficiëntie (grootste doodsoorzaak van Leishmaniose)
Leverschade
Om een diagnose te stellen dient er een bloedonderzoek gedaan te worden.
Bloed:
Totaal eiwitten: vrijwel altijd verhoogd
Albuminegehalte: vaak verlaagd
Hematocriet waarde: vaak verlaagd
Leukocyten: meestal normaal
Behandeling:
In principe is de hond goed te behandelen, mits tijdig ontdekt. Nadat de hond positief getest is, wordt gestart met een tabletten kuur van Allopurinol®, dat de symptomen doet verminderen. Honden die na behandeling opnieuw getest worden, kunnen negatief zijn.
Sommige honden blijven de tabletten kuur gedurende hun hele leven gebruiken zonder nadelige gevolgen.
Ze blijven echter wel drager van de ziekte.
Tevens is het verstandig om het bloed om de 3 tot 6 maanden te laten controleren.
Preventie:
Wanneer u met uw hond, ook al komt deze niet uit het buitenland, naar een land waar de zandvlieg voorkomt, doe uw hond dan preventief een Scalibor band om.

EHRLICHIA
Bacterie-achtig organisme
Wat doet het organisme?
Ehrlichiose is een ziekte die door teken wordt verspreid. Door de tekenbeet wordt de hond geïnfecteerd met Erhlichia, een bacterie-achtig organisme. Na infectie vermeerdert de Ehrlichia en tast de witte bloedlichaampjes aan. Teken besmet met deze bacterie komen voornamelijk voor rond het Middellandse Zeegebied. Toch zijn er, net als bij andere tekenziekten, meldingen van besmette honden die nooit in het buitenland zijn geweest.
Zichtbaarheid
5 tot 21 dagen na besmetting kunnen de eerste verschijnselen ontstaan.
Symptomen
Wat zijn de symptomen van Ehrlichia?
Algehele toestand van de hond:
Koorts
Sloomheid
Rillingen
Gebrek aan eetlust
Bloedarmoede
Minder vaak voorkomend zijn:
Gezwollen lymfeklieren
Pijnlijke spieren en gewrichten
Neusbloedingen
Bloed in de urine
Rug en nekpijn
Ooginfecties
Toevallen
Ademhalingsproblemen
Hartproblemen
De ziekte kan veel overeenkomsten vertonen met Babesiose en Leishmaniose en ook in combinatie met deze ziekten gezien worden.
Diagnostiek
Een verhaal van verblijf in het buitenland (maar tegenwoordig komt het ook af en toe voor in Nederland), het uitblijven van resultaat van andere behandeling en vage klachten doet bij een oplettende dierenarts het vermoeden rijzen dat we hier met Ehrlichia te maken kunnen hebben.
De diagnose wordt uiteindelijk bevestigd door bloedonderzoek. Verhoogde activiteit van de lever, een laag aantal witte bloedcellen en een laag aantal bloedplaatjes zijn aanwijzingen. Wanneer er antistoffen aanwezig zijn, is de hond in elk geval met de ziekteverwekker in aanraking geweest. Als hij daarnaast een aantal van de genoemde symptomen vertoont, kan men er redelijk zeker van zijn dat hij aan Ehrlichiose lijdt.
Behandeling
Indien vroeg ontdekt kan Ehrlichiose goed behandeld worden met antibiotica. Men prefereert Doxycyline en deze zal minimaal 3 weken maar soms ook wel enkele maanden gegeven moeten worden.
Preventie
Tekenbestrijding: gebruik van de Scalibor tekenband of Prac-Tic pipetten.
Controleer op teken na een wandeling. Verwijder teken gelijk met een tekentang.

BABESIOSE
Parasiet
Babesiose, oftewel tekenkoorts, wordt veroorzaakt door een parasiet, die zich in de rode bloedcellen van honden nestelt en deze te gronde richt.
Deze parasiet wordt overgebracht door besmette teken. De parasiet kan pas na 20 uur vasthechting van de teek overgebracht worden.
Door de zachte winters komt deze teek sinds kort ook in Nederland voor. Het risico dat honden de infectie rond het Middellandse Zeegebied oplopen, is een stuk groter dan in Nederland. Dat betekent dat u alert moet zijn op besmetting als u uw hond meeneemt op vakantie naar deze gebieden of een hond adopteert die uit deze landen afkomstig is.
Babesiose is van hond op mens en bij honden onderling alleen besmettelijk via bloed op bloed contact of van teef op pup via de melk.
Zichtbaarheid
1 tot 3 weken na besmetting kunnen de eerste verschijnselen ontstaan. Sommige honden worden pas maanden later ziek
Symptomen
Wat zijn de symptomen van Babesiose?
Algehele toestand van de hond:
Matige tot hoge koorts
Lusteloosheid
Slechte tot afwezige eetlust
Geelzucht
Braken
Rood gekleurde urine
Bloedarmoede
Shock
Nierfalen
Hersenverschijnselen
Maag-darmklachten
Overlijden
De kleur van de urine wordt veroorzaakt doordat de bloedkleurstof, die normaal in rode bloedcellen zit, door het kapot gaan van die cellen in de urine terecht komt.
Diagnose
De dierenarts zal, bij verdenking van Babesiose, bloedonderzoek bij de hond doen. Hiermee kan hij de parasiet aantonen in de rode bloedcellen.
Behandeling
In de eerste plaats is het belangrijk dat de behandeling snel gestart wordt. Hoe eerder u daarmee begint hoe groter de kans op genezing is. Neem daarom snel contact op met uw dierenarts als u vermoedt dat uw hond besmet kan zijn met Babesiose. De behandeling bestaat uit 2 injecties Imidocarb® met een tussentijd van zo’n 10 dagen.
Het is goed geneesbaar, mits tijdig ontdekt en gestart met behandelen. Indien Babesiose in een laat stadium wordt ontdekt is de prognose minder goed, de hond kan chronische verschijnselen overhouden en in een enkel geval komen te overlijden. Ook hier telt dus dat preventie van groot belang is.
Preventie
Tekenbestrijding: gebruik van de Scalibor tekenband of Prac-Tic pipetten. Controleer op teken na een wandeling. Verwijder teken gelijk met een tekentang.

GIARDIA
Maag-darm parasiet
Giardia is een flagellaat (= een protozoaire parasiet) en bestaat uit een eencellig organisme, dat voorkomt in diverse ontwikkelingsstadia.
Giardia is de meest voorkomende maag-darmparasiet bij honden, 10 tot 20% van de diarree bij honden wordt veroorzaakt door Giardia; bij dierenpensions en kennels kan dit oplopen tot 100%. Giardia is ook voor mensen besmettelijk.
Wat doet de parasiet?
Overdracht vindt plaats via de fecaal-orale weg. Dit houdt in dat het dier de cysten uitpoept en dat een ander dier of mens zich hiermee via de opname via de mond besmet.
Slechts 10 cysten zijn nodig om een infectie bij een nieuwe gastheer aan te laten slaan. Er worden bij een infectie tot wel 100.000 cysten per gram ontlasting uitgescheiden!
Vaak verlopen Giardia infecties, bij gezonde dieren, zonder symptomen maar scheiden ze wel periodiek de besmettelijke cysten uit. Echter bij honden met minder weerstand komt het wel tot ziekte verschijnselen. Vooral honden die in een asiel of pension verblijven kunnen gemakkelijk met Giardia besmet raken. Jonge honden en honden met een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door ziekte of stress, kunnen diarree door Giardia oplopen.
Zichtbaarheid
De hond kan lange tijd besmet zijn, zichzelf herbesmet hebben of net besmet zijn, wanneer het zich uit.
Symptomen
Diarree
Afvallen
De meeste dieren hebben geen problemen. Giardia geeft dunne ontlasting of brijachtige stinkende diarree. Er kan slijm en bloed bij zitten. Ook zie je vaak dat de honden misselijk zijn en makkelijk overgeven, maar vaak behouden ze wel hun eetlust. Het kan van zelf weggaan, intermitterend zijn of chronisch.
Diagnose
Giardia kan worden aangetoond in de ontlasting. Er zijn verschillende testen mogelijk: de meest gebruikte testen zijn de SNAP test en de flottatie test. Geen enkele test is 100% gevoelig. De test kan negatief uitvallen, terwijl de hond toch Giardia bij zich draagt.
Behandeling
Als therapie kan er metronidazol (Metrazol) of Panacur (Panacur) gegeven worden. Er zijn Giardia-stammen die niet gevoelig zijn voor metronidazol en wel voor fenbendazol en andersom. De behandeling bestaat tevens uit preventief behandelen van uw overige dieren en het ontsmetten van de omgeving. Wij verwijzen op dit moment naar de website van Medisch Centrum voor Dieren.
Pas op herbesmetting! De hond kan zichzelf herbesmetten met oocysten van de Giardia die in de vacht terecht zijn gekomen. Dit kan gebeuren als de diarree (met daarin de oocysten) aan de vacht blijft plakken. De hond likt zich en op die manier herbesmet de hond zich! Wij adviseren om uw gehele hond op de 3de en de 5de dag na het begin van de behandeling te wassen om dit te voorkomen. Indien u poep aan de haren ziet, was dit gelijk weg.
Preventie
Daarbij is een goede hygiëne heel belangrijk. Was als eigenaar uw handen na contact met uw hond. Reinig en desinfecteer de omgeving waar uw dier leeft; dit is heel belangrijk om herbesmetting te voorkomen.
Ga bij aanhoudende diarree en/of het vermoeden van Giardia altijd naar uw dierenarts. Hij kan een diagnose stellen en de juiste behandeling hierop afstemmen.

HARTWORM
Microscopisch kleine wormen
Hartworm wordt o.a. overgebracht van hond tot hond via een bloedzuigende muskiet. Als een besmette hond gestoken wordt door een muskiet, zuigt deze bloed met microscopisch kleine wormpjes, microfilarien, op. Deze microfilarien groeien door in de maag van de muskiet. De muskiet steekt een andere hond en brengt via de steek de microfilarien over naar het lichaam van deze hond. Via het bloed laten ze zich meevoeren naar het hart waar ze zich vastzetten, uitgroeien tot volwassenen en microfilarien produceren.
Aanvankelijk werd aangenomen dat Hartworm alleen in de mediterrane gebieden voorkwam. De infectie komt echter al langer en meer en meer voor in ons omringende landen zoals Zwitserland, Denemarken, Engeland en Frankrijk en sinds een aantal jaren ook sporadisch in Nederland.
Wat doet de worm?
Wereldwijd zijn er een 60-tal muskieten die een besmetting met hartworm kunnen veroorzaken. Aangezien deze variant van de ziekte dus alleen via de muskiet overgebracht kan worden, hoeft u niet bang te zijn dat uw hond de ziekte kan overbrengen op uw andere huisdieren. Ook ten aanzien van de besmetting door slakken bestaat er geen gevaar voor een z.g. overdraagbare ziekte.
Honden kunnen zich ook infecteren met hartworm door het eten van slakken of kikkers of door het opeten van slakkenpoep.
Dit laatste kan bijvoorbeeld door het eten van gras. Hierin zitten de larven van de longwormen die na opeten door de hond door de darmwand dringen. Daarna worden ze met de bloedstroom meegevoerd tot ze in de rechter harthelft en de longslagader zijn aangekomen. De volwassen wormen bevinden zich in de bloedstroom en leggen hierin hun eieren.
Zichtbaarheid
Als er veel wormen in het hart zitten, functioneert het niet meer goed en krijgt de hond klachten. De ontwikkeling tot volwassen worm duurt 6 tot 7 maanden. De volwassen hartwormen (12 tot 30 cm) nestelen zich bij voorkeur in de longslagaders en het hart en veroorzaken daar beschadigingen. Helaas gaat de hond pas klachten vertonen als er 50 of meer hartwormen aanwezig zijn.
Door de lange ontwikkelingstijd van de hartworm zal een negatieve bloedtest helaas geen garantie geven dat de hond niet is besmet. Daarom wordt er aangeraden deze test na enkele maanden te herhalen.
Symptomen
Hoesten
Verminderd uithoudingsvermogen
Later:
Gewichtsverlies
Leververgroting
Vocht in de buikholte
Ademhalingsproblemen
Bloedarmoede
Overlijden
Er treden klachten op doordat de wormen beschadigingen veroorzaken aan de wand van het hart en de grote longslagaders.
In het eerste stadium van de ziekte heeft de hond bijna geen symptomen. Het uithoudingsvermogen vermindert en er wordt een keertje gehoest. Later treden er ernstiger klachten op, zoals gewichtsverlies, leververgroting, vocht in de buikholte en ademhalingsproblemen. Bloedarmoede kan het gevolg zijn van beschadiging van rode bloedcellen en nierbeschadiging. Als het hart ernstige beschadigingen oploopt, kan de hond uiteindelijk overlijden.
Diagnose
De ziektesymptomen wijzen op een hartaandoening en op een foto van de borstholte worden vaak de verwijde longslagaders al gezien samen met vocht in de longen en een vergroot hart. D.m.v. bloedonderzoek en/of feces-onderzoek is de diagnose hartworm vast te stellen. Daarnaast kan de diagnose nauwkeuriger worden gesteld met behulp van een echografie, het maken van een ECG (Electro Cardiogram) en bloedonderzoek. In bloeduitstrijkjes kunnen soms de kleine larfjes worden waargenomen en er bestaan sinds enkele jaren bloedtesten die de aanwezigheid van larfjes kunnen aantonen.
Behandeling
Stronghold pipetten.
Volgens behandelplan arts wordt meestal in eerste instantie maandelijks een pipet gegeven, waardoor de larven dood gaan.
De volwassen wormen kunnen tot 7 jaar leven en zullen vanzelf dood gaan. De wormen sterven langzaam en 1 voor 1, waardoor er geen groot gevaar is voor verstopping in de ader. Jaarlijks testen kan de behandeling verkorten.
Uw dierenarts zal met u bespreken welke behandeling er voor uw hond noodzakelijk zal zijn.
Preventie
In tegenstelling tot behandeling is de preventie van hartworm veilig, gemakkelijk en doeltreffend. Voordat er met een preventieve behandeling wordt gestart, moeten honden worden getest op een hartworm besmetting; besmette honden moeten worden behandeld tegen volwassen wormen en microfilariae, voordat er wordt begonnen met een preventieprogramma.
Let op! Negatieve reacties op medicatie
Overleg altijd eerst met uw dierenarts als u uw hond gaat ontwormen of een preventieprogramma gaat starten tegen hartworm en vertel dat u een hond uit het buitenland heeft geadopteerd. Er zijn namelijk middelen op de markt die bij aanwezigheid van hartworm een negatieve reactie kunnen veroorzaken die lijkt op een anafylactische shock.